De Amsterdam ArenA is een sportstadion met plaats voor 51.715 toeschouwers in Amsterdam. Daarmee is het het grootste stadion van Nederland. Sinds 14 augustus 1996 is het de thuisbasis van de voetbalclub AFC Ajax. Ook de american footballers van Amsterdam Admirals speelden er hun thuiswedstrijden.

De Amsterdam ArenA en Stadion Feijenoord zijn de enige Nederlandse stadions met een 5-sterrenstatus bij de UEFA. Dit is de hoogste status die een voetbalstadion kan hebben. Negentien andere Europese stadions hebben deze status. Het stadion is ook het op drie na steilste van Europa: 37 graden.

Geschiedenis

Vanaf 1989 was Ajax bezig om plannen te ontwikkelen voor een nieuw stadion. Het oude stadion De Meer voldeed niet meer aan de eisen des tijds. Vanaf 1993 waren de plannen voor de Amsterdam ArenA definitief.
Opening
De Amsterdam ArenA werd op 14 augustus 1996 tijdens een grootse openingsceremonie door Koningin Beatrix geopend. Hierbij zong Trijntje Oosterhuis de speciaal voor deze ceremonie geschreven hymne De zee. Op 6, 7 en 8 september trad Tina Turner hier als eerste internationale artiest op. Met haar Wildest Dreams Tour werd de ArenA met in totaal  155.000fans groots geopend.

Eerste doelpunten

De eerste wedstrijd in het stadion werd gespeeld tussen Ajax en AC Milan. Ajax verloor de wedstrijd met 0-3. Het eerste doelpunt in het stadion werd gemaakt door Dejan Savićević. Het eerste officiële doelpunt werd gescoord door Marc Degryse namens PSV tijdens de strijd om de Johan Cruijff Schaal. Het eerste officiële Nederlandse doelpunt werd tijdens dezelfde wedstrijd gescoord door René Eijkelkamp. Het eerste Ajax-doelpunt werd op 21 augustus 1996 gemaakt door Kiki Musampa, in de 81e minuut van de competitiewedstrijd tegen NAC.

Architectuur

Architect Rob Schuurman ontwierp de ArenA. Er ging een ontwerpfase van tien jaar aan vooraf. Opmerkelijk voor een project van deze omvang en vernieuwing, werd het binnen de begroting opgeleverd. Schuurman bouwde ook het olympisch stadion van Tunesië, het Stade 7 November in Radès, een voorstad van Tunis.

Dak

De ArenA heeft een dak dat kan worden dichtgeschoven bij slecht weer. Dit dak bestaat uit twee delen. Eén zo'n deel is 118 meter lang en 40 meter breed, en weegt 520 ton. Het dak kan in 18 minuten geopend of gesloten worden. De ArenA en GelreDome zijn de enige stadions in Nederland waarbij dit mogelijk is.

Parkeergarage

De Amsterdam ArenA heeft een ondergrondse parkeergarage (het Transferium genaamd). Het stadion werd eind jaren '80 als project gelanceerd om voor Ajax een betere toekomst te bieden dan het oude thuisstadion De Meer in de Watergraafsmeer in Amsterdam. Het werd aanvankelijk ontworpen voor de kandidatuur van Amsterdam voor de Olympische Zomerspelen in 1992, die echter naar Barcelona gingen.

Destijds ging het plan gepaard met kritiek en bezwaren van buurgemeentes en particulieren. Het stadion was aanvankelijk half op grondgebied van de gemeente Ouder-Amstel gesitueerd. Die voelde daar niets voor, en daarop werd het stadion binnen de gemeente Amsterdam over een weg gebouwd. Zo ontstond ook het idee om het te gebruiken als transferium. Daarvoor ligt het gebouw echter op een verkeerde plek. Deze functie werd voornamelijk toegevoegd omdat dit extra subsidie opleverde. Begin jaren '90 verklaarde de Raad van State alle bezwaren tegen de bouw ongegrond. De bouw startte in 1993 en duurde drie jaar.

Belangrijke evenementen

In de Amsterdam ArenA werd in 1998 de Champions League-finale, tussen Real Madrid en Juventus, gespeeld. Tijdens Euro 2000, het Europese Kampioenschap voetbal in 2000, georganiseerd door Nederland en België, werden er drie poulewedstrijden, een kwartfinalewedstrijd en een halve-finalewedstrijd gespeeld. Daarnaast wordt het stadion gebruikt voor popconcerten en andere grote manifestaties.

Vele artiesten hebben reeds opgetreden in de ArenA, waaronder U2, Céline Dion, Rolling Stones, AC/DC, Simon en Garfunkel, Michael Jackson, Metallica, Red Hot Chili Peppers, Robbie Williams, Tina Turner, Lenny Kravitz, Bon Jovi, Eminem, David Bowie, Luciano Pavarotti, André Hazes (afscheidsconcert, nadat hij op 23 september 2004 was overleden), Madonna, Justin Timberlake, Genesis en The Police. In 2008 hebben Madonna, Bruce Springsteen, Bon Jovi,Céline Dion en André Rieu in de ArenA opgetreden.

Hoewel het stadion geschikt zou zijn voor concerten is de kritiek vaak niet van de lucht. Met name de geluidskwaliteit wordt vaak als bedroevend omschreven. De Amsterdam ArenA heeft een traject ingezet waarbij door speciale doeken in de dakconstructie beoogd wordt om de geluidskwaliteit te verhogen. Bij tours van de grote artiesten wordt echter veel gebruikgemaakt van een standaard podium- en geluidsopstelling. Wat in het ene stadion perfect klinkt, hoeft in de ArenA nog niet zo te klinken en vice versa.

In het begin kreeg ook het betalingssysteem met de zogenaamde Arena's veel kritiek. Er was een eigen munteenheid bedacht waardoor je voortdurend moest omrekenen om te kijken wat er nu daadwerkelijk was afgerekend. Dit is na enig volhouden aangepast naar een betaalpasjessysteem met de landelijke valuta. De betaalpasjes versnellen het betalingsproces zodat men zo weinig mogelijk van de wedstrijd/voorstelling mist. Pasjes zijn op veel punten in het stadion verkrijgbaar, tegen zowel contante als pinbetaling. Indien pasjes niet geheel zijn opgemaakt kunnen deze zonder problemen worden bewaard voor het volgende evenement of weer worden ingeleverd bij de vaste verkooppunten, het resterende bedrag ontvangt men terug. Vele bezoekers zien de pasjes als collecters-item omdat voor diverse concerten en wedstrijden speciale ontwerpen worden gemaakt.

In mei en/of juni vinden er vaak concerten plaats van de Toppers in Concert. In juli wordt in de ArenA het door ID&T georganiseerde dancefestijn Sensation gehouden. In de laatste week van juli of de eerste week van augustus staat het jaarlijks terugkerende Amsterdam Tournament op het programma. Wat is begonnen als het Euro Six' toernooi in de winterstop, er werd gespeeld op een veld van een zaalformaat, is in 1999 overgegaan in het door IEP Tournaments georganiseerde Amsterdam Tournament. Een aantal internationale topclubs hebben meegedaan; Manchester United, FC Barcelona, Arsenal, Liverpool, FC Porto, Galatasaray, Boca Juniors, Internazionale, AC Milan, Lazio Roma, Santos, Valencia, Parma, Panathinaikos en River Plate. Dit Tournament beloont aanvallend voetbal door behalve punten toe te kennen bij gelijkspel of een overwinning ook ieder gemaakt doelpunt te belonen met één punt. In 2010 zal het tournooi niet gespeeld worden wegens tijdgebrek door de voorronde van de Champions League.

Van 9 tot en met 11 juni 2005 vond er de zesde uitreiking van de IIFA-Awards plaats. Bij het evenement dat werd gepresenteerd door Shah Rukh Khan traden er onder andere de Bollywood-sterren Aishwarya Rai, Abishek Bachchan en Amitabh Bachchan alsmede illusionist Hans Klok op.

De skyboxen worden deels verhuurd als kantoor- en conferentieruimte.

Toekomstplannen

Momenteel worden er plannen gemaakt om de ArenA uit te breiden. Het voornemen bestaat om het stadion in 2010 uit te breiden met zo'n 3.500 stoelen naar een capaciteit van ongeveer 55.000 zitplaatsen. Dit zou moeten gebeuren door de grachten en de hoeken te overkappen.
Daarnaast bestaan twee varianten voor uitbreiding ten behoeve van het WK van 2018 of 2022. De eerste behelst het plaatsen van twee extra ringen van ieder 5.500 zitplaatsen op beide kopse kanten van het stadion. Hiermee zou een capaciteit worden gerealiseerd van 65.000 zitplaatsen. Bij de tweede variant zal het dak omhoog moeten voor een derde ring die de totale capaciteit naar 85.000 moet brengen.